Rwenzori Bugoye, Uganda

Rwenzori Bugoye, Uganda

Land: Uganda
Regio: Rwenzori – West-Uganda
Plaats: Bugoye, Kasese
Eigenaar: Verschillende leden van Rwenzori Arabica Scheme Kyagalanyi Coffee Ltd.
Verwerking: Volledig gewassen en gedroogd op verhoogde bedden
Hoogte: 1.700 tot 2.200 meter boven zeeniveau
Variëteit: SL 14 en SL 28

Voor velen is Uganda misschien niet het eerste land waar je aan denkt bij koffie van hoogwaardige Arabica, vooral omdat het land van oudsher bekendstaat als producent van Robusta. Het land heeft het ideale klimaat en de ideale geografie voor koffieproductie, maar producenten hebben wel te maken met verschillende infrastructurele uitdagingen. De hellingen van Mt. Elgon in het oosten, aan de grens met Kenya, zijn uitermate geschikt voor de productie van hoogwaardige specialty coffee. 

Dankzij een bimodaal regenseizoen en de grote hoogte heeft het land het hele jaar door een aangenaam klimaat en is het er weelderig groen. De bergketens in het oosten en westen zijn de thuisbasis van de Arabica-boeren in Uganda; Robusta wordt geproduceerd op het centrale plateau. 

De Rwenzoris zijn een bergketen die bekendstaat als de ‘Bergen van de Maan’. Ze strekken zich 120 kilometer uit langs de grens tussen West-Uganda en de Democratische Republiek Congo. De besneeuwde toppen reiken tot meer dan 5.000 meter boven zeeniveau en herbergen gletsjers die aan de oorsprong staan van veel rivieren die van de hellingen afstromen, waaronder een bron van de Nijl. Op de hellingen van deze bergketen stimuleert de regering van Uganda de koffieproductie als belangrijke motor voor plattelandsontwikkeling. 

De meeste boeren hebben ongeveer één hectare grond en al het werk op de boerderij wordt met de hand gedaan, meestal door directe familieleden. Families werken samen in groepen, meestal op basis van de gemeenschap, maar soms ook als uitgebreide familie, om hun koffie te verwerken en op de markt te brengen. Deze aanpak staat bekend als ‘share farming’. Zo kunnen ze de verwerking verbeteren, de kwaliteit beter bewaken en hun mogelijkheden voor marketing vergroten. 

In het oogstseizoen moedigt Kyagalanyi (The Rwenzori Arabica Scheme) boeren aan om koffiebessen naar de betreffende wet mills te brengen in plaats van ze op hun boerderij met de hand te pulpen. Hierdoor heeft het programma meer controle gekregen over de verwerkingsactiviteiten, die in de regio een uitdaging kunnen zijn omdat het tijdens het oogstseizoen vaak regent. De meeste boeren wonen op maximaal 50 kilometer van het wasstation. Vanwege de lange afstanden heeft Kyagalanyi een vrachtwagen die gratis vervoer aanbiedt en tijdens het oogstseizoen elke boerengroep één à twee keer per week bezoekt. Omdat de koffiebomen meerdere keren bloeien, duurt het oogstseizoen vrij lang, vier tot vijf maanden. Boeren plukken koffie doorgaans minstens één keer per week. 

Kyagalanyi hanteert een beleid waarbij 95% van de koffiebessen rood moet zijn. Boeren wordt gevraagd alleen volledig rijpe koffiebessen aan te leveren; dit wordt bij elk inzamelpunt gecontroleerd. Als de kwaliteit niet aan de normen voldoet, moeten producenten hun koffiebessen bij het inzamelpunt sorteren tot 95% rood, voordat hun koffie wordt afgenomen. Kyagalanyi stelt afdekzeilen en droogrekken beschikbaar om het sorteren te vergemakkelijken. 

Deze koffie is volgens de washed-methode verwerkt. Na levering wordt de koffie op water gesorteerd, gepulpt en twaalf uur gefermenteerd in grote stalen tanks. Vervolgens wordt de koffie door goten gewassen en gesorteerd, waarna hij op verhoogde bedden in polytunnels wordt gedroogd. De lucht is te heet om de koffie onbedekt buiten te drogen; hierdoor kan het perkament scheuren. Ook maakt de regelmatige regen het drogen in de open lucht lastig. Afhankelijk van het weer blijft de koffie hier drie tot zeven dagen liggen. Het droogproces wordt gecontroleerd door de koffie regelmatig om te draaien en een gelijkmatige laag koffiebessen op de bedden te houden. Daarna wordt de koffie naar de dry mill in Mbale gebracht, waar hij nog drie tot vier dagen mechanisch wordt gedroogd.