8 februari 2023 · Door Darius Stan
Je koffieapparatuur in topconditie houden

Met grote kracht komt grote verantwoordelijkheid. We weten dat je koffiegear je het gevoel kan geven dat je de meest bekwame barista bent die deze wereld ooit heeft gekend, maar vergeet niet dat de verzorging ervan soms de ultieme test kan zijn. Ook al is het niet zo glamoureus als daadwerkelijk koffie zetten, je apparatuur schoonmaken kan de smaak ervan maken of breken. Bovendien zorgt het ervoor dat je nog heel lang van je koffiemachine en tools kunt genieten.
Handmatige brewer
Als je voor de ouderwetse manier hebt gekozen, mag je jezelf gelukkig prijzen. Handmatige brewers zijn dankzij hun eenvoud het makkelijkst schoon te maken. Zelfs de snelle dagelijkse schoonmaak bestaat alleen uit grondig afspoelen met heet water en daarna afdrogen met een doek. Maar zodra je merkt dat er olie begint op te hopen (verkleuring, vlekken of een vettig gevoel), is het tijd voor een grondige schoonmaakbeurt. Geen zorgen, ook dat is niet ingewikkeld en misschien heb je alles wat je nodig hebt al in huis: een grote kom, koffiereiniger, een vaatdoek en een spons.
Meng eerst de reiniger met water in de kom, haal je gear zo veel mogelijk uit elkaar en laat alles 15 tot 30 minuten weken, afhankelijk van hoe vuil de onderdelen zijn. Past niet alles in één keer? Geen zorgen, je kunt dezelfde oplossing voor elk onderdeel gebruiken. Was daarna alles wat je kunt met de hand met de vaatdoek of spons, afhankelijk van de situatie. Spoel alles goed af en je bent klaar!
Herbruikbare filters vragen wat extra werk. Maar hé, onze planeet in leven houden vraagt nu eenmaal om een beetje opoffering, en dat is het volgens ons waard! RVS-filters moet je goed schrobben, zodat ze niet verstopt raken met koffiedik. Voor de rest volg je dezelfde stappen als hierboven. Stoffen filters zijn daarentegen wat veeleisender, omdat ze alle oliën opnemen. Spoel ze daarom na elk gebruik goed af en geef ze vaker dan andere onderdelen een badje met reiniger, minstens één keer per week. Omdat ze net zo goed water als olie vasthouden, is de kans op schimmel bovendien erg groot. Bewaar ze in een hersluitbaar zakje of bakje in de koelkast of vriezer om dit te voorkomen; de lage temperatuur houdt ze veilig.
Automatische filterkoffiemachine
Verrassend genoeg is dit proces zelfs nog makkelijker dan bij de handmatige brewer! Als afspoelen niet meer voldoende is, doe je wat poedervormige reiniger in het filterbakje, vul je het waterreservoir en laat je een volledige cyclus draaien. Laat de oplossing daarna 15 tot 30 minuten in de koffiekan staan. Schrob vervolgens de koffiekan en het filterbakje en spoel ze grondig af. Dat is alles! Ontkalk het reservoir ook één of twee keer per jaar met alleen een citroenzuuroplossing (1 eetlepel citroenzuurpoeder op 1 liter water). Laat deze een volledige cyclus draaien, leeg de koffiekan en laat de machine daarna nog een volledige cyclus draaien met alleen schoon water.
Espressomachine
Groot speelgoed betekent grote klusjes. Even vooraf: deze schoonhouden is niet zo eenvoudig… maar ook niet onmogelijk! Volg deze stappen voor goed onderhoud.
De meest basale en ook belangrijkste regel: gooi na elk gebruik de gemalen koffie uit de portafilter en spoel hem af. Dit is een eenvoudige stap die je koffie vers houdt, omdat je zo voorkomt dat er te snel aanslag ontstaat. Afhankelijk van of je je machine professioneel gebruikt, in een koffiebar of gewoon thuis voor je eigen plezier, volg je deze routine elke dag aan het einde van de dag of één keer per week.
Begin met het demonteren van het filterzeefje in de zetgroep en schrob het goed schoon. Spoel de machine daarna terug met koffiereiniger: plaats een blindfilter in plaats van het filterbakje van de portafilter en laat het water 10 seconden lopen. Stop vervolgens 5 seconden. Herhaal dit proces 3 keer. Spoel de machine daarna nogmaals terug, dit keer alleen met water. Laat vervolgens de portafilter, filterbakjes en filterzeefjes weken in water met reiniger, zoals bij de handmatige brewer. Vergeet niet de lekbak te legen en schoon te maken! Spoel tot slot alles af en droog het goed af.
Een ander onderdeel van deze machine dat erg vies kan worden als je het niet goed onderhoudt, is het stoompijpje voor melk. Veeg het na elk gebruik af met een speciale doek en laat het 1 à 2 seconden stomen; dat zou voldoende moeten zijn.
Vergeet ook de koffiemolen niet. Hoe intimiderend dat ook klinkt, geen zorgen: het is een fluitje van een cent. Borstel of zuig na elk gebruik de achtergebleven deeltjes weg. Gebruik één keer per week reinigingstabletten voor de koffiemolen om achtergebleven olie te verwijderen en maal daarna wat koffie om de molen weer in te werken.
Andere onderdelen
Ook de bonencontainer heeft wat aandacht nodig als je ervoor wilt zorgen dat je koffie altijd vers blijft. Gelukkig is het geen hogere wiskunde. Veeg hem dagelijks of één keer per week schoon met een stuk keukenpapier, afhankelijk van hoe vaak je hem gebruikt.
Melkkannen moeten ook na elk gebruik worden afgewassen. Ze zijn immers ontworpen om makkelijk schoon te maken, dus veel werk is het niet. Nu we het er toch over hebben: besteed ook wat aandacht aan de spoelbakjes. Veeg ze dagelijks zorgvuldig schoon en gebruik wekelijks een speciale melkleidingreiniger.