Koffie uit China

De relatie van China met koffie is behoorlijk ingewikkeld, en je zult zo meteen begrijpen waarom we dat zeggen. Om te beginnen moeten we zeggen dat Chinezen eigenlijk geen grote koffieliefhebbers zijn: gemiddeld drinken ze maar één kopje per jaar. Toch wordt China gezien als een opkomende koffiemarkt. Ben je nu al in de war? Dat snappen we, wij waren dat ook. Maar geen zorgen, alles is te verklaren en je vindt de antwoorden hier. Hebben we je nieuwsgierig gemaakt en wil je meer leren over de koffiecultuur in China? Dan ben je hier aan het juiste adres!

De productie

In China begon de koffieproductie lang geleden, aan het einde van de 19e eeuw, op heel kleine schaal. Tot in de jaren 60 bleef ze gestaag groeien, waarna er in de jaren 80 een kleine bloeiperiode aanbrak. Rond die tijd kreeg China hulp uit het buitenland: de VN en een multinationaal branderbedrijf legden samen met de Chinese overheid geld op tafel om ervoor te zorgen dat de infrastructuur voor het aanplanten en verwerken verder kon worden uitgebreid. Daarna bleef China grote stappen zetten op het gebied van hoeveelheid en kwaliteit, en het ziet er niet naar uit dat die groei snel zal afnemen. Rond 2018 bereikte het land een plek in de top 20 van koffieproducerende landen op basis van volume en begon het ook een plek te veroveren op de wereldwijde markt voor specialty coffee. 

De plantages liggen in het westen van Yunnan, op hoogtes tussen 900 en 1750 meter, in de gebieden Pu’er, Baoshan, Dehong en Menglian. De koffiesoort die hier het meest wordt geteeld, heet Catimor, maar de betrokken partijen werken voortdurend aan de introductie van oorspronkelijke variëteiten.

Catimor is een kleine plant, die zeer goed bestand is tegen ziektes en buitengewoon productief is. De plant werd in de jaren 70 voor het eerst geteeld in Brazilië, maar verspreidde zich al snel over de hele wereld. Catimor levert Robusta-bonen op, waarvan de kwaliteit bij koffie-experts ter discussie staat. Het is echter heel belangrijk om te weten dat deze plant sterk afhankelijk is van de hoogte. Als hij in laaggelegen gebieden wordt geteeld, is de kwaliteit inderdaad niet al te best. Maar op grote hoogte, zoals in het westen van Yunnan, levert hij koffie op met een frisse aciditeit en een zoete afdronk, met smaaknoten van bruine suiker, vanille, aardbei, specerijen en nectarine. Klinkt goed!

De markt

Vanuit economisch oogpunt heeft de Chinese koffiemarkt veel potentie. Hoewel mensen op dit moment niet veel koffie drinken, stijgt de consumptie jaarlijks met 30%. Dat is enorm, vergeleken met de jaarlijkse groei van slechts 2%. Dat belooft volgens ons veel. 

China is van oudsher een theeland, en dat blijkt duidelijk uit de statistieken: China is goed voor ongeveer 40% van de wereldwijde theeconsumptie. Hoe bijzonder is dat? In die context is het niet verrassend dat koffie tot in de jaren 80 slechts als een duur cadeau werd beschouwd. Het keerpunt kwam in 1999, toen de eerste Starbucks in Beijing opende, maar koffie werd nog steeds als te duur beschouwd en kreeg daarom weinig aandacht. De eerste schuchtere koffiedrinkers in China dronken vooral oploskoffie, en dat bleef zo tot 2012. Toen besloten mensen eindelijk de wereld van gemalen koffie en koffiebars te ontdekken. Daardoor werd Starbucks ook succesvol; tegenwoordig opent het in China elke 15 uur een nieuwe vestiging.

De vraag is: hoe kwam deze bijna onmiddellijke verandering tot stand? Waarschijnlijk is het antwoord de nieuwe, jonge generatie, die meer reist en ook meer te besteden heeft, waardoor ze zich de aanvankelijk ‘dure’ Starbucks of andere prijzige, maar hoogwaardige koffie kan veroorloven. Omdat jongeren vooral voor hun studie reizen, raken ze gewend aan westerse leefstijlwaarden, waaronder het vrijwel dagelijks drinken van koffie. 

Concluderend: hoewel China een beetje achter lijkt te lopen, wil het snel en op een concurrerende manier toetreden tot de wereldwijde koffiemarkt. Dat biedt een geweldige kans voor mensen of bedrijven die naam willen maken, maar ze moeten wel bedenken dat het niet zo eenvoudig is als het lijkt. Wie in China succesvol wil zijn, moet zich aanpassen aan de taal en gewoonten van het land, omdat die nauw verbonden zijn met de cultuur en men die niet zomaar opgeeft voor nieuwe zakelijke ideeën. Overweeg je dus een sprong in de Chinese markt te wagen? Ga ervoor! Maar vergeet niet de Chinese kant ervan te respecteren.