Koffie uit Nigeria

Nigeria begon aan het einde van de 19e eeuw met de koffieproductie. Uit de eerste gegevens blijkt dat koffie in 1896 in Nigeria werd geïntroduceerd. De winst die de boeren met hun oogst maakten, zorgde ervoor dat deze sector snel groeide.

Helaas is de koffieproductie vanaf het begin van de 21e eeuw gaan afnemen. Zo produceerden Nigeriaanse boeren in 2006 89.000 zakken koffie van 60 kg; in minder dan 15 jaar was de productie met 50% gedaald.

Koffieproductie in Nigeria

Enkele decennia na de introductie van koffie in Nigeria, om precies te zijn in 1930, begon de overheid de teelt te stimuleren door de bonen (zowel arabica als robusta) toegankelijker te maken voor lokale boeren in het hele land.

Na bijna 100 jaar overheidsbemoeienis staat de koffieproductie voor een aantal serieuze uitdagingen. Het belangrijkste probleem is de hoeveelheid land die voor de koffieteelt wordt gebruikt. Veel boeren melden dat de bodem de voedingsstoffen heeft uitgeput die zo belangrijk zijn voor de ontwikkeling van koffieplanten. Een ander probleem is het verschil in vaardigheden tussen oudere en jongere generaties. 

De belangrijkste bonen in Nigeria zijn robusta, goed voor bijna 90% van alle koffie-export uit het land. Robusta wordt dan ook verbouwd in 14 Nigeriaanse staten (Oyo, Ogun, Ondo, Ekiti, Kwara, Kogi, Edo, Delta, Abia, Cross River, Akwa Ibom, Taraba, Bauchi en Jos). In deze 14 staten zijn in totaal 10.000 kleine boeren actief. Zij vormen verschillende coöperaties om hun koffie in bulk te verkopen. Helaas zijn de meeste koffiebomen verouderd en daardoor minder productief. In combinatie met verschillende gewasziekten, zoals koffiebessenziekte, maakt dit de koffieteelt tot een grote uitdaging en, eerlijk gezegd, een weinig aantrekkelijk vooruitzicht. 

En de arabicaproductie?

We weten inmiddels dat robustabonen de meest geproduceerde koffiebonen in het land zijn, maar hoe zit het met de overige 10% van de koffieproductie, die uit arabica bestaat? Een klein aantal boeren is begonnen met het verbouwen van arabica van hoge kwaliteit. Dat blijkt echter behoorlijk uitdagend: de beperkte toegang tot de markt, het gebrek aan bekendheid en de geringe tot geen winst zorgen ervoor dat veel boeren ermee stoppen. Arabica wordt slechts in twee staten verbouwd (Cross River en Taraba). Sommige bronnen stellen dat in Taraba (Mambilla Plateau) meer dan 110 verschillende arabicavariëteiten worden getest.

Door het gebrek aan informatie over Nigeriaanse arabica is er geen smaakprofiel bekend. Toch zijn er veel mensen die zeggen dat de Nigerian Arabica Blend, die in Taraba wordt verbouwd, smaaknoten van fruit en chocolade heeft, in balans gebracht met bloemige aroma’s. 

Koffiemarkt en handel in Nigeria

Grote Afrikaanse koffieproducerende landen zoals Kenia en Ethiopië hebben een centraal georganiseerde koffiebeurs en een formeel systeem voor de koffiehandel, die Nigeria niet heeft. Bovendien kunnen de weinige afnemers van Nigeriaanse koffie niet de volledige oogst van een boer afnemen, wat voor nog meer instabiliteit zorgt. Dit komt allemaal door het gebrek aan betrokkenheid van de overheid bij de koffiesector.

De verkoop van Nigeriaanse koffie is in handen van een handjevol kopers, meestal vertegenwoordigers van grotere bedrijven die de boerderijen bezoeken en een deel van de koffie kopen. Het probleem is dat de prijzen die boeren hiervoor krijgen totaal niet duurzaam zijn. Toch moeten ze de deal accepteren, omdat dit hun enige bron van inkomsten is. Dit zou enigszins kunnen worden opgelost door een nationale koffieorganisatie of een soort boerenvereniging op te richten. Maar in Nigeria gaan de dingen langzaam.

Het kleine aantal wasstations en molens in het land, waarvan sommige vrij slecht worden beheerd, drukt de koffieprijs nog verder.

Koffieconsumptie in Nigeria

Van oudsher stonden Nigerianen bekend als fervente consumenten van cacao, thee en oploskoffie, maar dat begint snel te veranderen. De vraag naar koffie is erg groot, vooral in Lagos. De toegang tot producten van hoge kwaliteit is echter vrij beperkt. En als je de kosten van koffie meerekent, is dat een flinke afknapper. Totdat daar verandering in komt, blijft oploskoffie de enige toegankelijke koffie op de markt.

Omdat de meeste koffie die op de Nigeriaanse markt verkrijgbaar is oploskoffie is, vind je in de meeste grote steden, waaronder Lagos, veel mobiele koffiekiosken. De kiosken verkopen oploskoffie voor ongeveer 100 Nigeriaanse naira (circa 0,24 USD).

Toch lijkt de toekomst voorzichtig wat rooskleuriger. De koffiecultuur in het land ontwikkelt zich langzaam. Er verschijnen steeds meer onafhankelijke koffiezaken met hun eigen kant-en-klare koffiedranken. 

De toekomst van koffie in Nigeria

Zonder overheidsingrijpen in de sector en zonder een boerenvereniging die de koffieproductie stimuleert, is er geen echte vooruitgang mogelijk en zal er niets veranderen. 

Toch is de toekomst niet zo somber. Ondanks alle onzekerheid is er nog hoop. Een wetsvoorstel voor de oprichting van een National Tea and Coffee Development Council heeft zijn weg gevonden naar de Nationale Vergadering van Nigeria. Als dit voorstel wordt aangenomen, krijgt de koffiesector de steun die hij nodig heeft.