Koffie uit Vietnam

Vietnam, een prachtig land in Zuidoost-Azië en het 15e meest bevolkte land ter wereld, heeft een diepe culturele band met koffie die ongeveer 170 jaar geleden begon. Sindsdien is het uitgegroeid tot de op één na grootste koffie-exporteur ter wereld en heeft het ook eigen, unieke manieren ontwikkeld om van deze drank te genieten.

Terug in de tijd

Dit staat nog niet helemaal vast, maar velen denken dat koffie in de jaren 1850 voor het eerst naar Vietnam werd gebracht door Franse missionarissen. Daarna plantte een katholieke priester de eerste arabica-boom in het noordelijke deel van het land. Hoewel de omstandigheden geschikt leken, dachten de missionarissen dat het klimaat in het midden van het land beter zou zijn. Daarom begonnen ze de productie geleidelijk naar die regio te verplaatsen. 

Alles kwam pas echt op gang toen Vietnam in 1887 officieel door Frankrijk werd gekoloniseerd.  Jaren later werden nog twee bekende variëteiten geïntroduceerd: liberica en robusta. Dat bleek een goede keuze, want robusta is de bekendste boon van het land geworden en is goed voor 97% van de totale productie. 

Koffiecultuur in Vietnam

Een van de oorspronkelijke manieren waarop Vietnamezen koffie drinken, is ca phe sua da. Het is een combinatie van koffie en gecondenseerde melk, deels een Franse uitvinding. We weten allemaal hoe dol ze zijn op hun cafe au lait, maar verse melk was in Vietnam nergens te vinden. Importeren was ook geen oplossing, want de melk zou bederven voordat die aankwam. Gecondenseerde melk was dus de enige optie. Dit aanvankelijke probleem bleek uiteindelijk een zegen en leverde een zoete, zachte drank op.

Het enige probleem was dat Vietnamezen niet echt konden genieten van de cafés die de Fransen hadden geïntroduceerd, vanwege de hoge prijzen. Dat veranderde na de Eerste Wereldoorlog, toen koffie ook voor hen betaalbaar werd en ze hun eigen cafés begonnen. Hun aanpak was beslist anders: ze gaven de voorkeur aan een eenvoudigere, ontspannen stijl, in tegenstelling tot de Franse cafés, die vol details zaten.

Tijdens en na de Vietnamoorlog kreeg de sector een klap, toen de landbouw werd gecollectiviseerd en privébedrijven werden verboden. Gelukkig werden in de jaren 1980 liberale economische hervormingen doorgevoerd, ook wel bekend als ”Doi Moi”. Hierdoor werd privélandbouw weer toegestaan en tegen het midden van de jaren 1990 had Vietnam trots zijn plaats als op één na grootste producent ingenomen. Dit draagt ook enorm bij aan de lokale economie: de koffie-industrie is verantwoordelijk voor miljoenen banen, nog afgezien van de vele mensen die werken in de cafés die je overal tegenkomt.

In de loop der tijd ontwikkelden ze hun eigen cafécultuur. Om te beginnen kennen ze het concept ‘koffie voor onderweg’ niet. Voor hen is koffie een manier om te ontspannen en bij te praten met vrienden en dierbaren. Daar kunnen we misschien nog iets van leren! 

Het Vietnamese recept

We noemden aan het begin ca phe sua da, maar eerlijk gezegd is de bereiding ervan wat ingewikkelder dan we eerst lieten uitschijnen. De bittere robusta wordt gezet in een phin, een klein filter dat boven op een klein glas staat met daarin een of twee eetlepels gecondenseerde melk. Zodra dit klaar is en de ingrediënten door elkaar zijn geroerd, schenk je het mengsel in een ander, hoger glas met ijs. Misschien wel het belangrijkste is hoe je van deze drank geniet. Dit is geen koffie voor wanneer je je moet haasten naar kantoor, maar voor wanneer je even wilt ontspannen en met een rietje van je koffie wilt genieten. Het lijkt misschien een onschuldige drank, maar pas op! Meer dan één glas achter elkaar kan te veel zijn en hartkloppingen veroorzaken. 

Een andere drank die we nog niet hebben besproken, is ca phe trung, oftewel koffie met ei. Klinkt interessant, toch? Je vindt deze vooral in Hanoi, maar het is eigenlijk best lastig om het een drank te noemen, want het is meer een dessert. Je drinkt het warm; het is een combinatie van koffie en opgeklopt eigeel. De drank ontstond toen er op een bepaald moment een tekort aan gecondenseerde melk was, en is bedoeld als vervanging daarvan. De smaak doet denken aan vloeibare tiramisu, en is zeker het proberen waard. 

Andere Vietnamese koffiedranken zijn koffie met yoghurt, kokos of zelfs avocado. Ook hebben ze zich laten inspireren door Koreaanse boba-thee, met jelly of bubbelkoffie. 

Het is duidelijk dat Vietnam een gigant is in deze sector, en daar is een reden voor. Het land hield vast aan zijn eigen karakter en maakte zijn unieke aanpak duidelijk zodra het de kans kreeg. Ook als leverancier aan veel landen weten ze nog steeds op te vallen en omarmen ze bij elke stap innovatie. Als je ooit de kans krijgt om deze plek te bezoeken, raden we je dat van harte aan. Je kunt er nog veel meer ontdekken dan alleen de lokale koffie. We weten zeker dat het de moeite waard is.