Kompletny przewodnik po kawach mlecznych

Na całym świecie można znaleźć wiele różnych kaw mlecznych. Wszystkie opierają się jednak na dwóch podstawowych składnikach: kawie i mleku. Większość kaw mlecznych różni się proporcjami espresso, mleka spienionego i mlecznej pianki. Odpowiednia konsystencja spienionego mleka i pianki oraz dobrze zaparzone espresso mogą zdecydować o tym, czy przygotujesz latte, czy cappuccino.

Wiele kaw mlecznych ma długą historię, a ich przepisy przez lata podróżowały po świecie. Z czasem oryginalne receptury i nazwy zaczęły się mieszać. Dlatego wśród miłośników kawy pojawia się pewne zamieszanie co do tego, jak nazywać poszczególne napoje. Cappuccino, macchiato, cortado, piccolo, caffé latte, Gibraltar, Gaspar i Flat White to nazwy pysznych napojów przygotowywanych z tych samych dwóch podstawowych składników.

Cappuccino

Na początku listy mamy najsłynniejszy na świecie napój na bazie espresso i mleka – cappuccino. Znajdziesz je w każdej kawiarni na świecie. Cappuccino to włoski napój kawowy, a jego nazwa wywodzi się od włoskiego słowa oznaczającego „kaptur”. Dokładne pochodzenie nazwy nie jest znane, ale uważa się, że wywodzi się ona z Wiednia, gdzie dolewano mleko do kawy (podawanej w szklance), aż napój przybierał barwę przypominającą szaty zakonników kapucynów. Gdy napój trafił do Włoch, zaczęto podawać go w porcelanowych filiżankach, przez które nie było już widać jego koloru. Pianka stała się znakiem rozpoznawczym cappuccino, co z czasem doprowadziło do większego wykorzystania mikropianki i rosnącego zainteresowania latte artem, które dziś obserwujemy w kawiarniach w wielu krajach świata. Cappuccino, uznawane za „napój o określonych proporcjach”, definiuje się jako kawę składającą się w jednej trzeciej z espresso, w jednej trzeciej z mleka i w jednej trzeciej z pianki. W ten sposób uzyskuje się równowagę składników. Cappuccino przygotowuje się z pojedynczego espresso, spienionego mleka i warstwy pianki o grubości co najmniej 1 cm (mierzonej pionowo).

Latte

Latte to kawa mleczna z największą ilością mleka i największą objętością. Dlatego cieszy się popularnością wśród miłośników kawy. Proste, łagodne w smaku latte lubi niemal każdy – nawet osoby, które nie przepadają za kawą. Świetnie komponuje się ze słodkimi syropami smakowymi, na przykład karmelowym lub czekoladowym. Mleko do latte spienia się w dość wysokiej temperaturze, zazwyczaj od 57 do 65 stopni, ale tworzy ono tylko cienką warstwę mikropianki. Latte można też podawać na zimno – mrożona wersja jest orzeźwiająca i delikatna. 

Piccolo Latte

Piccolo latte, czyli małe latte, przygotowuje się, zalewając ristretto ciepłym mlekiem. Kawiarnie zazwyczaj podają je w niskiej szklance o pojemności 100 ml, więc to właściwie mała porcja kawy z mlekiem.

Ta kawa ma też inne nazwy, takie jak Cataldo (hiszpańska) i Mezzo-Mezzo (australijska).

Picie dwóch lub trzech pełnowymiarowych kaw mlecznych dziennie może być przytłaczające, dlatego kilka mniejszych, pobudzających porcji kawy z mlekiem może stanowić doskonałą alternatywę.

Macchiato

Macchiato to mocne espresso z niewielką ilością mleka. Napój pochodzi z Włoch i najczęściej rozumie się go na całym świecie jako espresso z odrobiną mleka. W zależności od miejsca i używanej filiżanki możesz jednak dostać nieco inną wersję. Macchiato, nazywane też espresso „z plamką” lub „oznaczone”, to dosłownie porcja espresso z kleksem mleka. Tradycyjnie napój składał się z samego espresso z niewielkim kleksem mikropianki z mleka spienionego na parze. Najczęściej piankę nakładano łyżeczką, więc do filiżanki nie trafiało płynne mleko. Współczesne kawiarnie specialty w dużej mierze trzymają się tej tradycji, ale wprowadzają drobną zmianę. Zamiast spieniać mleko tylko po to, by nabrać odrobinę pianki, wlewają niewielką ilość płynnego mleka do espresso i tworzą latte art. 

Cortado

Cortado składa się z równych proporcji espresso i mleka spienionego na parze. W porównaniu z puszystym latte, cappuccino i podobnymi napojami ma płaską teksturę.

Nie ma dużo pianki, a proporcje kawy do mleka mogą wynosić od 1:1 do 1:2. Tradycyjnie podaje się je w wyjątkowej szklance z metalowym uchwytem z drutu i metalową podstawą. Pojemność szklanki powinna wynosić od 150 do 200 ml.

Cortado cieszy się dużą popularnością w Ameryce Łacińskiej, Portugalii i Hiszpanii.

Gibraltar

Gibraltar to najpopularniejsza odmiana kawy cortado. Ta kultowa kawa z San Francisco jest podawana w słynnych szklankach „Gibraltar”. Jest nieco chłodniejsza od typowego cortado i ma bogatszą teksturę. Klasyczny Gibraltar przygotowuje się, wlewając espresso i 85 ml mleka do podgrzanej szklanki „Gibraltar”. Główną wadą tego napoju jest jednak to, że szklanka nie utrzymuje ciepła, więc kawa szybko stygnie. Dlatego najlepiej wypić ją szybko, by w pełni się nią cieszyć.

Flat White

Flat white to popularna kawa mleczna składająca się z espresso i mniejszej ilości mleka spienionego na parze. W aromacie nadal dominuje espresso, a mleko stanowi uzupełniający smak. Ten napój zyskał popularność w Stanach Zjednoczonych stosunkowo niedawno. Pochodzi z Nowej Zelandii i Australii, a podobnie jak w caffé latte, większość jego objętości stanowi spienione mleko. Wiele osób uważa, że słowo „flat” w nazwie odnosi się do mleka – być może oznacza brak pianki lub jej niewielką ilość. Definicja SCAA i WBC określa grubość pianki na pół centymetra.

Mochaccino/mocha

Mochaccino to odmiana caffè latte. Składa się z podwójnego espresso, spienionego mleka i dodatkowego składnika smakowego. Zazwyczaj aromat nadaje mu kakao w proszku lub syrop czekoladowy. Jeśli chcesz, możesz dodać cynamon, bitą śmietanę lub inne dodatki. Mocha przypomina kremową kawę czekoladową – to świetny napój dla osób początkujących, bo często właśnie od niego zaczyna się przygoda z kawą.

Niezależnie od tego, czy znasz dokładną nazwę napoju, wystarczy poprosić o kawę z mlekiem, a barista dostosuje ją do twoich preferencji. Bez względu na nazwę kawa to przede wszystkim kultura i wyjątkowe doświadczenie.