23 marca 2023 · Tekst: Darius Stan
Najlepsze (i najgorsze) pory na picie kawy w ciągu dnia

„Nie piję kawy po 17:00”, „Kawę powinno się pić tylko w pierwszej części dnia!” albo „Kawa sprawia, że chce mi się spać”… To tylko niektóre z często powtarzanych stwierdzeń dotyczących kawy i tego, kiedy ją pić, aby w pełni skorzystać z jej działania. Kiedy więc pić kawę? Czy są najlepsze pory na delektowanie się tym wyjątkowym napojem?
W tym artykule sprawdzimy, ile prawdy kryje się w popularnych stereotypach dotyczących kawy.
Kiedy pić kawę? Najlepsze i najgorsze pory
Wszyscy wiemy, że kawa jest jednym z najpopularniejszych napojów na świecie i pierwszą rzeczą, po którą sięgamy, gdy potrzebujemy zastrzyku energii. Ale dlaczego tak się dzieje? Dlaczego od razu czujemy się lepiej, gdy jesteśmy zmęczeni i pijemy kawę?
Czy to jeden z wielu efektów placebo, czy jest na to jakieś naukowe wyjaśnienie?
Energetyzujące działanie kawy wynika przede wszystkim z zawartości kofeiny – substancji o właściwościach pobudzających, która daje organizmowi zastrzyk energii podobny do działania kortyzolu. Może to zwiększać produkcję adrenaliny i noradrenaliny, a tym samym podnosić poziom czujności i koncentracji.
Ponieważ pytanie „kiedy pić kawę?” od dawna nurtuje miłośników tego napoju, amerykański neurobiolog Steven Miller przeprowadził badanie, aby znaleźć na nie precyzyjną odpowiedź.
Kiedy najlepiej pić kawę?
Miłośnicy kawy bez wahania odpowiedzą, że każda pora dnia jest dobra, by delektować się gorącym espresso. A co na to nauka?
Według Millera pora picia kawy ma duże znaczenie, ponieważ spożywanie jej w niewłaściwym momencie może sprzyjać rozwojowi uzależnienia. Z czasem organizm potrzebuje bowiem coraz większych dawek kofeiny, aby odczuć jej korzystne działanie. Z tego samego powodu odpowiedni wybór pory picia kawy może pomóc uniknąć uzależnienia.
Zgodnie z tym badaniem picie kawy zaraz po przebudzeniu, zwłaszcza jeśli wstajesz przed 9:00, może nie przynieść oczekiwanych efektów, ponieważ między 8:00 a 9:00 organizm wytwarza już dużo kortyzolu (wtedy jego poziom osiąga szczyt). Działanie obu substancji nie sumuje się, a zamiast tego sprzyja rozwojowi uzależnienia. Z kolei między 9:30 a 11:30 poziom kortyzolu zaczyna naturalnie spadać. Właśnie wtedy kawa przynosi najwięcej korzyści. Poranna przerwa na kawę to prawdziwe dobrodziejstwo. Jeśli jeszcze nie masz jej w swojej rutynie, warto to zmienić. Picie kawy w tych godzinach znacznie wzmacnia pobudzające działanie kofeiny, która pomaga utrzymać koncentrację nawet przez 5 godzin.
Kolejny fizjologiczny szczyt poziomu kortyzolu przypada około 13:30–14:00. Dlatego, również według Millera, picie kawy zaraz po obiedzie nie jest dobrym nawykiem. Aby mieć energię przez całe popołudnie, warto wypić filiżankę kawy około 15:00. Kawa pobudza jednak procesy trawienne, szczególnie po obfitym posiłku. Nie sprawi, że poczujesz się bardziej rozbudzona lub rozbudzony, ale może ułatwić trawienie.
Ponieważ kofeina pobudza, najlepiej wypić ostatnią kawę przed 16:30–17:00, aby organizm zdążył ją całkowicie przetworzyć przed snem. Kofeina, która nadal krąży w organizmie wieczorem, może zakłócać sen. Jeśli jednak trudno ci zrezygnować z kawy po kolacji, wybierz bezkofeinową, aby uniknąć problemów ze snem.
Ile kawy pić?
Skoro już wiemy, kiedy pić kawę, pojawia się kolejne pytanie: „Ile kawy mogę pić każdego dnia?”. Również tutaj nauka przychodzi z odpowiedzią. Według badań zdrowa osoba dorosła powinna ograniczyć dzienne spożycie kofeiny do 400 mg, co odpowiada maksymalnie 4 kawom. Osoby z nadciśnieniem tętniczym powinny ograniczyć tę ilość, ponieważ kofeina, jako substancja pobudzająca, podnosi również ciśnienie krwi.