25 października 2022 · Tekst: Darius Stan
Poznaj gahwa, kawę będącą symbolem gościnności w Katarze

Początki „gahwa” sięgają co najmniej 600 lat wstecz, kiedy do regionu sprowadzono kawę z Etiopii
Niezależnie od tego, czy jesteś w domu, w pracy czy gdzie indziej, serwowanie arabskiej kawy to bardzo żywa tradycja w Katarze i jego sąsiadach z regionu Zatoki Perskiej. Do tego stopnia, że uznaje się ją za symbol „gościnności” gospodarza Mistrzostw Świata w 2022 roku.
„Nawet nie wiedziałem, że są w niej ziarna kawy. Nie smakuje jak kawa, którą znamy” — dziwi się 29-letni Lanka Perera ze Sri Lanki, który od trzech lat mieszka w Katarze.
Ten żółtawy napój o konsystencji herbaty ma intensywny korzenny smak i „pije się go niemal codziennie” — dodaje Perera. „Nasi katarscy znajomi każą nam pić go każdego dnia, ale nie wiedziałem, jak się go przyrządza ani skąd pochodzi” — przyznaje po spotkaniu poświęconym słynnej „gahwa” w Embrace Doha, niezależnym centrum kultury.
Cały rytuał picia to brama do kultury emiratu. Początki „gahwa” sięgają co najmniej 600 lat wstecz, kiedy do regionu sprowadzono kawę z Etiopii — legenda głosi, że właściwości ziaren odkrył pasterz z Jemenu. Napój przygotowuje się z palonych i gotowanych ziaren kawy, a także kardamonu i szafranu.
„Włoska kawa jest bardzo dobrze znana, ale czy wiesz, że pochodzi ze świata arabskiego? Jesteśmy z niej bardzo dumni, bo pije ją wiele osób. Poza tym to świetny sposób na rozpoczęcie rozmowy” — wyjaśnia Shaima Sherif z General Directorate of Embrace Doha, mieszczącego się w sercu Al Wakrah, na południe od stolicy Kataru.
„Symbol hojności”
W majlis (miejscach przyjęć i spotkań towarzyskich, głównie dla mężczyzn) to głowa rodziny przygotowuje „gahwa” dla gości, a najmłodsze dzieci podają napój.
Zgodnie z zasadami kawę należy podawać lewą ręką w tradycyjnym dzbanku zwanym „dallah” i rozlewać do małych filiżanek nazywanych „finjan”. Należy napełniać je do jednej czwartej, aby napój można było pić prawą ręką. Kawie towarzyszą również daktyle.
Żeby dać znać, że masz już dość, należy potrząsnąć „finjan”, zamiast mówić na głos. Zwyczaj ten pochodzi z dawnych czasów, gdy w „majlis” usługiwały osoby głuche — pozwalał uniknąć ujawnienia spraw politycznych lub wojskowych.
„Kawa jest symbolem, który stanowi część naszej historii. Przez setki lat kraj się zmieniał, ale kawa pozostała taka sama” — powiedziała Sherif.
W 2015 roku inicjatywa Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Arabii Saudyjskiej, Omanu i Kataru doprowadziła do uznania „gahwa” za niematerialne dziedzictwo kulturowe ludzkości.
„Podawanie arabskiej kawy to ważny aspekt gościnności w społeczeństwach arabskich i symbol hojności” — dodało UNESCO.
Organizatorzy Mistrzostw Świata w 2022 roku określają to jako wyraz „serdecznej gościnności”, zwłaszcza w obliczu obaw innych krajów związanych z przyjęciem kibiców LGBTQIA+ na turnieju.