13 września 2022 · Tekst: Darius Stan
Kawa z Ghany

Ludność Ghany, państwa w Afryce Zachodniej, liczy około 30 milionów. Kraj ten od dawna słynie z eksportu złota, ropy naftowej i kakao. W ciągu ostatnich dziesięciu lat produkcja kawy znacznie jednak wzrosła.
Dotychczas historia kawy w Ghanie nie była szczególnie ciekawa, zwłaszcza w porównaniu z potęgami afrykańskiego świata kawy, takimi jak Etiopia, czy krajami, które dopiero zaczynają się liczyć, jak Zimbabwe. Ghana podejmuje jednak konkretne działania, by to zmienić.
Kraj ma duży potencjał w sektorze kawowym, ponieważ jest już ważnym światowym eksporterem kakao.
Czy w Ghanie uprawia się kawę? I czy warto jej spróbować?
Przyjrzyjmy się dziś krajowi, który wkłada wiele wysiłku w budowanie swojej pozycji w branży kawowej. Każdy i wszystko musi od czegoś zacząć.
PRAWIE NIEZNANA
W latach 60. Ghana była znana przede wszystkim z uprawy ziaren kakaowca (była wówczas największym producentem na świecie, aż wyprzedziło ją Wybrzeże Kości Słoniowej), więc nie zdziwilibyśmy się, gdyby ktoś sądził, że nie ma ona nic wspólnego z produkcją kawy.
Rząd zaczął zakładać plantacje kawy w całym kraju dopiero w latach 80., by zdywersyfikować i zwiększyć dochody kraju. Utworzenie 19 plantacji i wydzielenie ich na własność prywatną zajęło trochę czasu.
Znaczący rozwój branży kawowej nastąpił w Ghanie dopiero niedawno. Obecnie jest ona trzecim najmniejszym producentem kawy w Afryce Subsaharyjskiej, po Liberii i Republice Środkowoafrykańskiej.
Na szczęście plan rozpoczęty w 2001 roku doprowadził do powstania nowych i odnowienia istniejących plantacji kawy na łącznej powierzchni 2400 hektarów w całym kraju. Wielu kolejnych rolników zainteresowało się uprawą kawy dzięki nowym, rozsądnym cenom tego surowca.
WARUNKI UPRAWY KAWY W GHANIE
Jak można się spodziewać, warunki klimatyczne Ghany sprzyjają uprawie owoców kawowca. Najlepiej rośnie tu Robusta, uprawiana w 6 z 10 regionów kraju.
- Ashanti
- Brong
- Ahafo
- region Volta, a także regiony wschodni, centralny i zachodni
Sezon uprawy kawy w Ghanie rozpoczyna się we wrześniu i trwa do stycznia. Rolnicy zaczynają sadzić rośliny w maju, wraz z nadejściem pory deszczowej.
Dobrze utrzymana plantacja może dawać rocznie 1,8 tony owoców kawowca z hektara. Pokazuje to, dlaczego kawa jest dobrą alternatywą dla drobnych rolników — znacznie łatwiej wyhodować jej dużo niż na przykład kakao, którego uprawa wymaga więcej czasu i pracy.
W przeciwieństwie do innych, wyżej położonych części Afryki, najwyższe wzniesienia Ghany mają zaledwie około 400 metrów nad poziomem morza. Niestety oznacza to, że nie można tu produkować kawy Arabica, która potrzebuje większej wysokości, by dobrze rosnąć. Jest jednak nadzieja, ponieważ Robusta świetnie radzi sobie w idealnym tropikalnym klimacie Ghany i na niższych wysokościach.
DOCENIĆ ROBUSTĘ
Tak, większość kawy produkowanej w Ghanie to Robusta, uznawana za gorszą od jej odpowiedniczki, Arabiki. Daje to jednak Ghanie przewagę konkurencyjną w branży kawowej.
Robusta dobrze rośnie w ciepłym, tropikalnym klimacie, a jej uprawa jest zwykle tańsza. Dzięki temu Ghana ma większe możliwości i może eksportować owoce kawowca po niższej cenie. Mimo że Robusta nie jest zazwyczaj preferowanym gatunkiem, nadal odgrywa istotną rolę na rynku kawy.
Ghańscy rolnicy ciężko pracują, by zwiększać zarówno ilość produkowanej kawy, jak i jej jakość. Są oddani swojej pracy i wykorzystują swoje umiejętności, by rozwijać ghański sektor kawowy.
ROZWÓJ ZIELONEJ KAWY W GHANIE
Ghana dopiero niedawno zaczęła produkować kawę, a eksport zielonych ziaren kawy (czyli ziaren, które nie zostały jeszcze poddane paleniu) jest dla tego kraju jeszcze większym wyzwaniem.
Rząd zdecydował się zwiększyć produkcję zielonej kawy do 3000 ton dopiero w 2006 roku. Rolnicy nie dali się zniechęcić tak dużym celem i do 2010 roku podwoili produkcję, osiągając 6000 ton.
Prezydent Ghany Mahama planował zwiększyć produkcję do 100 000 ton do 2021 roku. Aby osiągnąć ten znaczący wzrost, rolnicy z całego kraju musieli dokonać dużych inwestycji. Należało również wzmocnić i rozwinąć infrastrukturę, którą mógł zapewnić rząd Ghany.
Aby promować swoją kawę, Ghana zgłasza najlepszą dostępną zieloną kawę do międzynarodowych konkursów kawowych. Miejmy nadzieję, że wzbudzi to zainteresowanie konsumentów w USA, Kanadzie i Europie.
Potem kawiarnie i palarnie związane z trzecią falą kawy mogłyby kupować i serwować tę kawę, a wielu ciekawych jej klientów mogłoby jej spróbować!
POTENCJAŁ KAWY W GHANIE
Rządowe inicjatywy mające na celu ożywienie produkcji kawy w Ghanie dały nadzieję zarówno rolnikom uprawiającym kawę, jak i młodym ludziom zmagającym się z rosnącym bezrobociem. Dla wielu osób ghańska kawa jest źródłem dochodu i sposobem na utrzymanie rodziny. Wierzą, że rząd pomoże urzeczywistnić te plany.
Do 2030 roku rząd zamierza produkować 200 000 ton kawy. Jeśli mu się to uda, Ghana zacznie wyrastać na jednego z czołowych producentów kawy w Afryce, być może pewnego dnia osiągając niezwykłą skalę produkcji Etiopii.
Pamiętajmy, że im więcej kawy się produkuje, tym więcej małych firm może parzyć lokalnie uprawianą, świeżą Robustę i serwować wyśmienite latte, cappuccino, americano oraz espresso. To znacznie zwiększyłoby motywację rolników i społeczności kawiarni do rozwijania ghańskiego sektora kawowego.