18 lipca 2022 · Tekst: Darius Stan
„Wszystkowiedzący” o ekspresach do kawy

Kawa: coś, dla czego większość ludzi wstaje rano, a może… przez co wstaje. I trudno się dziwić. Prawda jest taka, że kawa to jedno z najlepszych odkryć w historii ludzkości, dzięki wszystkim swoim wspaniałym właściwościom: dobrze wpływa na zdrowie, pomaga zachować świeżość umysłu i czujność, a także sprzyja nawiązywaniu kontaktów. Nie wspominając o tym, że jest powszechnie dostępna: kawiarnie są na każdym rogu, serwuje ją każda restauracja, nawet fast foody, lokalna cukiernia czy stacja benzynowa. Oczywiście jakość nie wszędzie jest taka sama, ale najważniejsze jest to, że kiedy i gdziekolwiek jej potrzebujesz, kawa już tam na ciebie czeka.
Największym luksusem jest jednak możliwość przyrządzania jej we własnym domu. Nie jest to szczególnie łatwe, zwłaszcza jeśli sięgasz po kawę najwyższej jakości. Liczy się wiele aspektów: od rodzaju ziaren kawy po wybraną metodę parzenia. W tym artykule znajdziesz wszystkie potrzebne informacje. Niezależnie od tego, czy dopiero zaczynasz, czy po prostu szukasz dodatkowej wiedzy, z pewnością uznasz ten tekst za przydatny. Zacznijmy więc od podstaw.
Wyjaśniamy, czym jest ekspres do kawy
Mówiąc najprościej, ekspres do kawy to urządzenie, które parzy kawę. Gdyby to było wszystko, sprawa byłaby znacznie prostsza, ale też o wiele mniej ciekawa. Jak zapewne wiesz, istnieje wiele różnych rodzajów kawy, a do niemal każdego z nich stosuje się inną metodę i urządzenie. Aby wszystko było bardziej zrozumiałe, podzielmy je na kategorie. Zanim podejmiesz decyzję, zadaj sobie kilka pytań. Jaką kawę zazwyczaj wybierasz? Wolisz ekspres automatyczny czy manualny?
Automatyczny czy manualny?
Decyzja zależy przede wszystkim od tego, jak bardzo cenisz sobie wygodę. Jeśli wolisz rozwiązania automatyczne, na początek przyjrzyj się ekspresom przelewowym. Dzielą się one na proste i bardziej zaawansowane modele, w których można kontrolować temperaturę wody i dzbanek, wstępnie zaparzać kawę, ustawiać automatyczny timer i korzystać z wielu innych funkcji. Niezależnie od tego, który wybierzesz, zdziwisz się, jak łatwo można zaparzyć dobrą kawę.
Manualne metody parzenia to zupełnie inna historia. Choć nie oferują takiej samej wygody, wciągnie cię ich niezwykle pracochłonny, ale ekscytujący proces, przypominający eksperyment chemiczny. Trzeba zadbać o wszystko: temperaturę wody, wybrany rodzaj kawy mielonej, proporcje kawy do wody oraz czas kontaktu tych składników. W zależności od tego, jaki napar chcesz uzyskać, masz do wyboru różne metody: pour over, french press i cold brew to jedne z najpopularniejszych. Jeśli chcesz spróbować metody manualnej, ale nie masz pewności co do swoich umiejętności, wybierz french press. Jest najłatwiejszy w obsłudze i pozwoli ci uzyskać doskonały smak kawy.
Ile kawy potrzebujesz?
To również zależy od twojej sytuacji. Jeśli chcesz szybko przygotować większą ilość kawy, żeby mieć ją na cały dzień lub poczęstować gości, ekspres przelewowy sprawdzi się doskonale. Zaparza duże dzbanki w zaledwie 6–8 minut. To dopiero wydajność!
Jeśli wolisz niewielką porcję, którą wypijesz od razu, polecamy french press, pour over lub cold brew. Tymi metodami również można zaparzyć większą ilość kawy, ale nie tak dużą i nie tak szybko jak w ekspresie przelewowym.
Jaką kawę chcesz zaparzyć?
Być może to najważniejsze pytanie, a odpowiedź na nie jest dość prosta. Mimo to wiele osób może jej nie znać, po prostu dlatego, że piły tylko jeden rodzaj kawy, nie zastanawiając się, jak się nazywa ani jak się ją przyrządza. Oto krótka ściągawka:
- klasyczna: ekspres przelewowy
- intensywny smak: french press
- złożone nuty smakowe: pour over
- kawa na zimno, z lodem: cold brew
Skoro znamy już podstawowe dopasowania, przyjrzyjmy się dokładniej każdej metodzie.
Ekspres przelewowy
Najpopularniejszy sposób parzenia kawy. Klasyka. Metoda polega na powolnym kontakcie gorącej wody z grubo mieloną kawą, co rozpoczyna ekstrakcję. Następnie woda przepływa przez kawę i filtr, po czym trafia do dzbanka. Gotowe!
French press
Marzy ci się bogata, pełna smaku kawa? To metoda dla ciebie. French press to dość duży, ale niezbyt wysoki cylinder z wbudowanym sitkiem, które przesuwa się od góry do samego dołu, niczym tłok strzykawki. Najpierw łączysz wodę z kawą i pozwalasz jej się zaparzyć, a następnie powoli dociskasz sitko do samego dna, oddzielając fusy od wody. W efekcie otrzymujesz doskonałą filiżankę kawy.
Pour over
Ta metoda przypomina parzenie w ekspresie przelewowym, ale wszystkie czynności wykonujesz ręcznie. Na naczyniu umieszcza się filtr w kształcie stożka. Najpierw wsypujesz do niego kawę, a następnie ostrożnie zalewasz ją gorącą wodą. Zaparzona kawa spływa do naczynia.
Ekspres na jedną porcję
To podstawowe, proste w obsłudze ekspresy do kawy. Jeśli nie chcesz sobie komplikować życia ani korzystać z czegoś zbyt zaawansowanego, to rozwiązanie dla ciebie. Wystarczy włożyć kapsułkę lub saszetkę, a ulubiony napój będzie gotowy w kilka minut. Jedyną wadą jest to, że za jednym razem można zaparzyć tylko jedną porcję. Poza tym to świetne urządzenia!
Cold brew
Kawy parzone na zimno, takie jak kawa mrożona, zyskały ostatnio na popularności, stając się wręcz „cool”. Najfajniejsze jest to, że niezwykle łatwo je przygotować. Wystarczy wymieszać wodę o temperaturze pokojowej z grubo mieloną kawą, wstawić na 12 godzin do lodówki, a następnie przecedzić. Nic prostszego!
Aeropress
Choć może brzmieć skomplikowanie, Aeropress jest bardzo prosty w obsłudze. To urządzenie łączy zasady działania french pressu i metody pour over w prostej technice, która nie wymaga prądu. Składa się z dwóch cylindrów: mniejszego, dopasowanego do większego. Wystarczy wsypać kawę, wlać gorącą wodę, a następnie docisnąć górny cylinder, by kawa spłynęła prosto do filiżanki. Jak wygodnie!
Kawiarka
Gdy po raz pierwszy usłyszysz tę nazwę, możesz jej nie rozpoznać, ale jesteśmy niemal pewni, że wiesz, o czym mowa. To jeden z najbardziej kultowych sposobów parzenia kawy: stalowe urządzenie w kształcie czajnika, złożone z dwóch części. Najpierw wsypujesz kawę do wbudowanego filtra, a następnie wlewasz wodę do dolnej części. Potem stawiasz kawiarkę na kuchence i czekasz, aż stanie się magia. Efektem jest gęsta, intensywna kawa przypominająca espresso.
Kawa mielona: krótki poradnik
Jedno z najważniejszych pytań brzmi: kawa mielona wcześniej czy świeżo mielona? Różnica jest naprawdę duża. Większość z nas zna kawę mieloną, którą kupuje się w sklepie — jest w porządku i wystarczy, by przygotować napar. Jeśli jednak zależy ci na kawie najwyższej jakości, rozważ zakup ziaren i młynka żarnowego. Niektóre ekspresy automatyczne mają wbudowany młynek, co jest bardzo wygodne. Jeśli jednak przyzwyczaiłeś się do kawy mielonej, znajdź miejsce, w którym zmielą ziarna na twoje zamówienie. W zależności od tego, ile kawy potrzebujesz, rób to kilka razy w tygodniu, aby zachować świeżość ziaren. Warto! Dzięki temu kawa będzie smaczniejsza i świeższa, bo zmielone ziarna zachowają pełnię smaku i aromatu oraz nie zdążą się utlenić.
Kolejny dylemat to wybór ziaren, a konkretnie ich rodzaju, stopnia palenia i grubości mielenia. Oto krótkie, ale wyjaśniające zestawienie:
Rodzaje ziaren:
- Arabica: mniej kofeiny, łagodny smak, bogaty aromat
- Robusta: więcej kofeiny, gorzki smak
Stopnie palenia:
- jasny: jasnobrązowy kolor, do łagodnych kaw
- średni: średniobrązowy kolor, intensywniejszy smak
- średnio ciemny: ciemniejszy kolor, lekko gorzkosłodki smak
- ciemny: czarny kolor, wyraźna gorycz, najniższa kwasowość
Grubość mielenia:
- drobne, jak cukier puder: do kawy po turecku
- drobne, jak sól kuchenna: do espresso lub Aeropressu
- średnie, jak sól gruboziarnista: do ekspresu przelewowego
- grube: do french pressu
Oto kompletny poradnik dla wszystkich miłośników kawy. Mamy nadzieję, że okazał się przydatny i odpowiedział na twoje pytania. Życzymy udanego parzenia! I pamiętaj, by zawsze doceniać dobrą filiżankę kawy.